Thắt nút chắp nối hai dây đai khi thiếu chiều dài là thói quen cực kỳ nguy hiểm trong nâng hạ. Nút buộc sẽ làm dây bị xoắn gập, dồn lực vào điểm nối và làm giảm nghiêm trọng tải trọng an toàn so với thông số của nhà sản xuất. Tuyệt đối không thể cộng gộp tải trọng của hai dây sau khi thắt nút, vì đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đứt dây và rơi đổ hàng hóa.
Những thay đổi xảy ra ngay tại vị trí nút thắt
- Nút thắt làm thay đổi cấu trúc chịu lực: Thắt nút chắp nối hai dây đai làm dây bị gập, ép và đổi hướng, khiến lực không còn phân bố đều trên các sợi polyester. Vì vậy, không thể lấy WLL ban đầu để tính tải an toàn sau khi thắt nút. Khác với nối dây đai polyester bằng phụ kiện đúng thiết kế, nút tự buộc không có thông số WLL riêng để áp dụng.
- Lực bị dồn tại điểm thắt: Thắt nút chắp nối hai dây đai tạo điểm tập trung lực tại đoạn bị gập và siết, khiến tải không phân bố đều. Với kiện 2 tấn, không thể mặc định mỗi đoạn chịu 1 tấn vì lực còn phụ thuộc vào góc nâng, cách ôm tải và khả năng trượt của nút. Do đó, thắt nút chắp nối hai dây đai không thể được xem là cách tăng chiều dài mà vẫn giữ nguyên tải trọng ban đầu.
- Dây dễ trượt hoặc tuột khi chịu tải: Thắt nút chắp nối hai dây đai có thể khiến dây trượt hoặc thay đổi vị trí khi tải rung, tăng giảm lực hoặc bị lệch tâm. Chỉ cần một đoạn dây tuột khỏi vị trí cũng có thể làm tải mất cân bằng, tạo nguy cơ đứt dây đai.
Mức độ suy yếu của dây tại vị trí thắt
Sợi bị gập và xoắn
Khi thắt nút chắp nối hai dây đai, bán kính uốn của dây tại nút có thể rất nhỏ so với trạng thái dây nằm phẳng. Các bó sợi polyester bị ép vào nhau, xoắn và chịu ma sát khi nút siết dưới tải.
Tình trạng này khác với cách dây được sử dụng theo cấu hình thiết kế. Một dây có bản rộng 5cm khi nằm phẳng sẽ phân bố lực trên toàn bộ chiều rộng, nhưng khi bị gập thành nút, phần tiết diện làm việc hiệu quả không còn được duy trì như ban đầu.
Không thể lấy WLL ban đầu để tính lại tải
Một sai lầm phổ biến là thấy mỗi dây có WLL 5T rồi cho rằng sau khi thắt nút chắp nối hai dây đai, hệ thống vẫn có thể chịu tổng tải 10T. Cách tính này không có cơ sở an toàn.
Không có một tỷ lệ giảm tải cố định áp dụng cho mọi loại nút, loại dây và cách buộc. Vì vậy, không nên tự đặt ra con số như “nút làm giảm 20% hay 30% tải trọng”. Nếu cấu hình sử dụng không nằm trong hướng dẫn của nhà sản xuất thì WLL ghi trên dây không nên được áp dụng tùy tiện cho cấu hình đó.
| Tình trạng dây | Cách đánh giá |
| Dây nằm phẳng, đúng cấu hình | Có thể đối chiếu WLL theo nhãn và hướng dẫn nhà sản xuất |
| Dây bị gập, xoắn | Phải kiểm tra lại trước khi nâng |
| Thắt nút chắp nối hai dây đai | Không tự quy đổi WLL từ tải trọng ban đầu |
| Dây có sờn, rách, cháy, đứt sợi | Không tiếp tục sử dụng để nâng |
Vì vậy, thắt nút chắp nối hai dây đai sẽ khiến công việc xác định giảm tải dây đai nâng trở nên không đáng tin cậy nếu không có dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất.
Điểm thắt trở thành vị trí dễ hư hỏng
Khi tải tác động nhiều lần, phần sợi tại nút liên tục chịu gập, ép và ma sát. Nếu dây còn phải kéo qua cạnh tải hoặc chịu rung động, mức độ tác động tại vị trí này càng phức tạp.
Do đó, thắt nút chắp nối hai dây đai có thể tạo ra điểm yếu cục bộ. Ngay cả khi nút vẫn giữ được hình dạng sau một vài lần nâng, điều đó không chứng minh dây còn đủ khả năng chịu tải. Với dây nâng hạ, đánh giá phải dựa trên tình trạng thực tế của sợi, đường may, nhãn tải trọng và cấu hình sử dụng.
Cách xử lý khi chiều dài dây không đáp ứng
- Chọn đúng chiều dài ngay từ đầu: Không nên dùng thắt nút chắp nối hai dây đai khi dây không đủ chiều dài. Cần chọn dây theo kích thước kiện hàng, điểm móc và phương pháp nâng. Với dây đai Polyester 5cm – trắng – 5T, mức 5T chỉ áp dụng khi dùng đúng cấu hình và điều kiện quy định, không áp dụng cho dây tự thắt nút.
- Dùng phụ kiện nâng hạ đúng loại: Khi dây không đủ chiều dài, nên đổi sang dây dài hơn hoặc dùng phụ kiện nâng hạ có thiết kế và WLL phù hợp. Cấu hình kết nối phải có thông số kỹ thuật rõ ràng, không nên thắt nút chắp nối hai dây đai rồi tự ước tính khả năng chịu tải.
- Không tự ý nối dây để tiếp tục nâng: Nếu dây ngắn hơn yêu cầu, nên dừng thao tác và thay dây phù hợp. Thắt nút chắp nối hai dây đai chỉ giải quyết tạm thời vấn đề chiều dài, không đảm bảo an toàn. Trong cách sử dụng dây đai an toàn, cần dùng đúng loại, đúng cấu hình và không tự ý thay đổi kết cấu chịu lực.
Bảo hộ Webbing tập trung vào các dòng dây đai dệt phục vụ nâng hạ, chằng buộc và những nhu cầu sử dụng cần kiểm soát thông số kỹ thuật. Nếu doanh nghiệp đang gặp tình trạng dây không đủ chiều dài, cần thay đổi bản rộng hoặc chưa xác định được cấu hình dây phù hợp với tải hàng, có thể liên hệ Webbing để trao đổi trực tiếp về kích thước, tải trọng và điều kiện sử dụng.