Dây đai polyester bị cứng là hiện tượng phổ biến sau thời gian dài tiếp xúc với nắng mưa, bụi bẩn hay hóa chất khiến bản dây bị khô và khó uốn. Tuy nhiên, dây bị cứng không có nghĩa là phải vứt bỏ ngay lập tức. Điều quan trọng là phải phân biệt được hiện tượng cứng bề mặt thông thường với các tổn thương nguy hiểm như cháy sợi, giòn mòn hoặc nứt vỡ cấu trúc bên trong.
Những nguyên nhân khiến dây đai polyester bị cứng
- Lão hóa vật liệu theo thời gian: Sau nhiều tháng hoặc nhiều năm sử dụng, vật liệu phải chịu liên tục các chu kỳ kéo, uốn và ma sát. Quá trình này có thể làm thay đổi tính chất bề mặt, khiến dây đai polyester bị cứng và kém linh hoạt hơn ban đầu. Đây là một phần của quá trình lão hóa dây đai polyester, nhưng không thể xác định tuổi thọ chỉ bằng số năm vì tần suất nâng và điều kiện làm việc khác nhau.
- Tác động của nhiệt độ và tia UV: Dây thường xuyên đặt gần lò nhiệt, máy hàn, đường ống nóng hoặc phơi ngoài trời trong thời gian dài có thể xuống cấp nhanh hơn. Polyester có khả năng chống tia UV tương đối tốt, nhưng tiếp xúc kéo dài vẫn có thể ảnh hưởng đến vật liệu tùy điều kiện thực tế. Nếu dây đai polyester bị cứng đồng thời đổi màu, giòn hoặc xuất hiện dấu hiệu cháy xém, cần ngừng sử dụng để đánh giá.
- Hóa chất và bụi bẩn bám lâu ngày: Dầu mỡ, xi măng, bụi kim loại hoặc một số hóa chất có thể bám sâu vào cấu trúc sợi. Khi chất bẩn khô lại, dây đai polyester bị cứng và mất khả năng uốn linh hoạt. Vì vậy, bảo quản dây đai nâng hạ ở nơi khô, sạch, tránh tiếp xúc không cần thiết với hóa chất là yếu tố quan trọng để duy trì độ mềm của dây đai polyester.
Ảnh hưởng của dây đai polyester bị cứng trong nâng hạ
- Giảm khả năng ôm sát tải: Khi dây đai polyester bị cứng, dây khó ôm theo hình dạng của kiện hàng, đặc biệt với hàng có tiết diện không đều. Khoảng tiếp xúc giảm có thể khiến tải phân bố không như dự kiến và làm dây dễ dịch chuyển khi bắt đầu nâng.
- Tăng nguy cơ mài mòn và nứt gãy: Bản dây cứng thường khó uốn theo bán kính nhỏ. Nếu tiếp tục ép dây qua móc, góc tải hoặc vị trí ma sát, khu vực đã cứng có thể chịu ứng suất tập trung cao hơn. Khi dây đai polyester bị cứng đi kèm sờn, đứt sợi hoặc rách, không nên tiếp tục sử dụng chỉ vì dây vẫn còn chịu được tải ở trạng thái tĩnh.
- Khó kiểm soát khi móc và tháo tải: Một dây mềm có thể dễ dàng trải phẳng và điều chỉnh vị trí trước khi nâng. Ngược lại, dây đai polyester bị cứng thường khó thao tác, dễ tạo nếp gấp hoặc xoắn. Điều này đặc biệt bất tiện khi người vận hành phải điều chỉnh dây nhiều lần trong một ca.
Ví dụ, dây đai Polyester 15 cm (5:1) màu trắng nếu sau thời gian dài sử dụng trở nên cứng bất thường thì không nên chỉ nhìn vào hệ số 5:1 để kết luận dây vẫn an toàn. Hệ số an toàn là thông số thiết kế của sản phẩm, không phải mức cho phép bỏ qua tình trạng thực tế của dây.
Cách đánh giá dây đai bị cứng có còn sử dụng được không?
Kiểm tra độ mềm và khả năng uốn cong
Không có một con số bán kính uốn cố định có thể áp dụng cho mọi loại dây để kết luận dây đã hỏng. Thay vào đó, hãy trải dây trên mặt phẳng và kiểm tra xem bản dây có thể uốn, duỗi và trở lại hình dạng bình thường hay không. Nếu dây đai polyester bị cứng đến mức xuất hiện nếp gấp cố định hoặc không thể điều chỉnh bằng thao tác thông thường, cần đưa dây ra khỏi quá trình nâng để đánh giá kỹ hơn.
Quan sát bề mặt và đường may
Kiểm tra dây đai polyester phải bao gồm toàn bộ thân dây, hai mép, đường may và mắt cẩu. Đặc biệt chú ý các dấu hiệu như sợi bị đứt, vết cắt, cháy, thủng, biến dạng hoặc chỉ may bung. Dây đai polyester bị cứng nhưng bề mặt vẫn nguyên vẹn chưa chắc phải loại bỏ ngay. Ngược lại, chỉ cần phát hiện hư hỏng nghiêm trọng là phải ngừng sử dụng.
Đánh giá theo mức độ hư hỏng thực tế
Bạn có thể tham khảo cách phân loại sau:
| Tình trạng | Đánh giá | Xử lý |
| Hơi cứng nhưng dây nguyên vẹn | Cần theo dõi | Kiểm tra kỹ trước khi dùng |
| Cứng, khó uốn và có nếp gấp | Bất thường | Không nên tiếp tục nâng khi chưa đánh giá |
| Cứng kèm sờn, đứt sợi | Nguy cơ cao | Ngừng sử dụng |
| Cứng kèm cháy, rách hoặc biến dạng | Hư hỏng nghiêm trọng | Loại khỏi hoạt động nâng |
Như vậy, dây đai polyester bị cứng cần được đánh giá cùng các dấu hiệu khác thay vì chỉ dựa vào cảm giác khi cầm dây. Nếu dây đã cứng rõ rệt và xuất hiện thêm hư hỏng trên thân hoặc đường may, lựa chọn an toàn là thay dây mới.
Bảo hộ Webbing cung cấp các dòng dây đai dệt với nhiều bản rộng, chiều dài và hệ số an toàn, phục vụ các nhu cầu nâng hạ khác nhau. Nếu hệ thống dây hiện tại đã sử dụng lâu, xuất hiện tình trạng dây đai polyester bị cứng hoặc doanh nghiệp cần thay mới theo từng nhóm tải, hãy liên hệ Bảo hộ Webbing để được tư vấn sản phẩm phù hợp nhé!